“งานสวน” เปิดโลกใบใหญ่ของ “เด็กเล็ก”

เด็กเล็กปฐมวัย เพิ่มพูนกายพลังชีวิต ได้เรียนรู้โลกใบใหญ่ด้วยศิลปะแห่งชีวิต Garden work

“งานสวน” เปิดโลกใบใหญ่ของ “เด็กเล็ก”

          งานสวน..ฟังแล้ว อาจจะมีทั้งสงสัยและอยากรู้ บางท่านอาจจะนึกถึงการเตรียมอุปกรณ์ขนาดจิ๋ว ให้กับวัยจิ๋ว หรือ นึกไปถึงพื้นที่ร่องสวนผลไม้ แปลงปลูกผัก ไร่ นา ที่ใดสักแห่ง พร้อมด้วยคำถามในใจว่า ให้เด็กเล็กๆ ทำงานสวนเชียวหรอ!! จะหนักไปหรือไหม ?
.
แต่เมื่อได้ฟังแนวคิด และกระบวนพาเรียนรู้จาก ครูอุ้ยหรือแม่อุ้ย คุณครูอภิสิรี  จรัลชวนะเพท  ผู้ก่อตั้งโรงเรียนอนุบาลบ้านรัก แล้วคลายใจ ผันความรู้สึกกลับไปหาความสนุก แบบอัตโนมัติอย่างน่า มหัศจรรย์ใจเชียวหล่ะ แม่ครูผู้ มากประสบการณ์ จาก โรงเรียนอนุบาลบ้านรัก และ โรงเรียนรุ่งอรุณ ได้ออกแบบการเรียนรู้ผ่านกิจวัตรประจำวัน ให้กับเด็ก ๆ ชั้น อนุบาล 1 ถึงอนุบาล 3 ให้สามารถเรียนร่วมกัน ได้อย่างน่าสนใจ

เพิ่มพูนกายพลังชีวิต
.

            “งานสวนสำหรับเด็ก ๆ อยากให้มองภาพกว้าง  ใช่เพียงแค่การพาเด็กไปทำสวน แต่เป็นการพาเด็ก ไปเรียนรู้ที่จะอยู่กับธรรมชาติโดยผ่านการทำงานของผู้ใหญ่ ซึ่งเด็ก ๆ จะได้รับสิ่งต่าง ๆ อย่างมากมาย”
.
เด็กจะได้เรียนรู้จักจิตใจตัวเอง ผ่านการเรียนรู้ธรรมชาติ รู้จักฤดูกาลอย่างเชื่อมโยงกับชีวิตของตน แม่ครู คุณแม่ คุณพ่อ  พาเด็ก ๆ ทำสวน เรียนรู้ฤดูกาลที่เกิดขึ้นจริงของโลกใบนี้ได้อย่างชาญฉลาด เด็ก ๆ จะได้สัมผัส ดิน น้ำ แสงแดด อากาศ รู้ว่า แต่ละสิ่งเชื่อมโยงให้ประโยชน์ระหว่างกัน สำคัญไปกว่านั้นหากได้ลงมือ ปลูกผักเพื่อมารับประทานแล้ว ผัก ผลไม้ ที่แสนจะมีประโยชน์ นะไม่ถูกปฏิเสธในการรับประทานตั้งแต่วันที่เด็ก ๆ ได้ลงมือปลูกผักเอง และเชื่อได้ว่าวันนั้นก็จะเป็นวันแห่งความสุขของทุกคนในครอบครัวเลยทีเดียว

ผักที่ กินสู่ (ผัก) ที่ ปลูก”  เปิดความสนใจชวนกินผัก

          เมื่อเด็ก ๆ ได้รู้จักฤดูกาลต่าง ๆ และสิ่งรอบตัวที่เอื้อประโยชน์ต่อกันแล้ว การได้รู้จักผักชนิดต่าง ๆ  ยังเชื่อมโยงไปสู่การชอบกินผัก รู้จัก ผักต่าง ๆ มากกว่าที่ตนเองกินหรือรู้จัก  คุณครูภัทรพัชรีย์  เพลินเพลงเพราะ ให้แนวคิดจากประสบการณ์ของการพาเด็กเรียนรู้กระบวนการ งานสวน แปลงปลูกผักของโรงเรียนรุ่งอรุณ ได้อย่างน่าสนใจว่า

งานสวน ทำให้เกิดความสนใจ ซึ่งเด็กจะได้รู้จักผักต่าง ๆ ที่นอกเหนือไปจากผักที่ตนเองชอบกิน เพราะก่อนการลงมือปลูกผัก จะ นำพาเด็ก ๆ พูดคุยระหว่างกัน ล้อมวง พูดคุยกันเป็นเรื่องเป็นราว ใครรู้จักผักอะไรบ้าง ชอบกินผักอะไรบ้าง คุยกันสนุกสนาน แล้วจะได้นำผักชนิดต่าง ๆ ที่ตัวเองชอบกิน มาช่วยกันเปิดร้าน  ทดลองขายผัก ในร้านผักของพวกเรา  จากนั้นก็จะพากันคุย ทำอาหารด้วยผัก ก่อนที่จะมีการเปิดอิสระให้เลือกผักที่พวกเราชอบ มาปลูก ความคิดของเด็ก ๆ  จะแสดงออกมาด้วยความชัดเจน  “ใครชอบกินและคิดว่าจะปลูกผักอะไรในแปลงผัก ของโรงเรียนกันดี”   เพราะครูได้สร้างบรรยากาศ ก่อความรู้สึกนึกคิดต่อเนื่อง  ตั้งแต่การนำผักที่นำมาประกอบ อาหาร มีเมนูมากมายจากเด็ก  เช่น แกงจืดผักกาดข้าว ผัดผักบุ้ง ผัดฟักทองใส่ไข่   เด็กๆ ก็รู้จักผักชนิดต่าง ฟๆ ได้เป็นอย่างดี ผ่านการ รู้จักแบบได้สัมผัส  นำมาประกอบอาหารเพื่อรับประทาน  กลยุทธ์การเรียนรู้ที่จะเปิดหัวใจ การเรียนรู้สู่แปลปลูกผัก ที่เปิดอิสระให้ลงความคิดอย่างหลากหลายว่าจะปลูกผักอะไรตามใจเด็กตกลงกันในกลุ่ม  จึงทำให้แปลกผักของเด็ก ๆ จึงหลากหลาย เช่น หัวไชเท้า  ผักบุ้ง กวางตุ้ง แตงกวา ฝักทอง กล้วย ฤดูหนาวปลูกผัก สลัด ฤดูฝนปลูก  ผักบุ้งชูช่อยอดดอน สุดแสนจะน่ารักประทาน  กล้วยน้ำหว้า ที่ปลูกได้ทุกฤดูกาล  งานสวน อีกหนึ่งกุญแจที่ไขโลกความฝันสู่โลกความจริงอย่างมีความหมายต่อชีวิตให้กับเด็ก ๆ เพิ่มพลังกายได้อย่างมีชีวิตชีวา

นิทาน เพลง กลอง  “งานสวน” เพิ่มพูนภาษา

 

พรวน ดิน พรวน ดิน ให้ ดี
ขุดหลุม ฝังเกลี่ยดินปิด
ฝนตกแล้วแดดก็ออก
ใส่ใจรดน้ำบ่อย ๆ
ดีใจ พวกเราดีใจ
เติบใหญ่หยั่งรากยึดดิน
พวกเรามีเมล็ดพืชน้อย ๆ
รดน้ำนิด ๆ แล้วตั้งตาคอย
เมล็ดหยั่งรากงอกลงดินค่อย ๆ
ยอดอ่อนน้อยๆ โผล่พ้นบนดิน
ใบน้อยสองใบผลิดังถวิล
ออกดอกโชยกลิ่นให้เราชื่นใจ

ประพันธ์ โดย
คุณครูอภิสิรี  จรัลชวนะเพท
ผู้ก่อตั้งโรงเรียนอนุบาลบ้านรัก

          งานสวน (Garden work)  คือ  งานภายนอกบ้าน (Out side door) ที่คนเราได้มีโอกาสทำงานเชื่อมโยงกับ ผืนดินถิ่นอาศัยโดยตรง สัมพันธ์กับแสงแดดและสายฝน ฤดูกาล พืชพรรณในธรรมชาติ ให้ความสดชื่นและร่มเงา เป็นทั้งแหล่งอาหารและปอดของโลกที่ฟอกอากาศให้บริสุทธิ์  บ้านที่มีต้นไม้เยอะภายในบ้านจะร่มเย็น มีสัตว์ น้อยใหญ่ นก หนู กระแต กระรอกมาอาศัยอยู่ด้วยมากมาย บ้านไหนมีพื้นแค่ไหน ก็จัดสรรปลูกพืชให้เหมาะกับ การบริโภคของบ้านนั้น มีเหลือก็แจก ปลูกพืชอย่างเราจะกิน จะได้เก็บพืชผักจากสวนครัวของเราไปทำอาหาร ให้คนในบ้าน  เศษอาหาร หาวิธีการหมักเป็นปุ๋ย เพื่อกลับมาบำรุงผืนดินให้สมบูรณ์

          งานสวน กับการบ่มเพาะกายและใจไปพร้อม ๆ กับ การดำเนินชีวิต ประจำวันในอนุบาล ที่คุณครู และ พ่อแม่ สามารถนำมาส่งมอบความสามารถ ฝึกฝนให้กับเด็กอนุบาล ได้ทดสองความสามารถไปพร้อมๆ กับการเห็นคุณค่าของการเลียนแบบ หรือทำตามอย่างที่เห็น (Immitation)
.
โดยคุณครูและพ่อแม่ มีบทบาทเป็นผู้ให้ การสนับสนุน ให้เด็กๆเห็นแบบอย่างการทำงานของเรา แม้เด็กๆ จะแสดงออกมาด้วยการเล่น (Play) แต่ในขณะที่พวกเขาเล่นเลียนแบบการทำ ไม่ว่าจะเป็น งานบ้าน งานครัว งานสวน สิ่งเหล่านั้นได้ประทับลงไปในใจของพวกเขาแล้ว รายละเอียดและความประณีตที่สั่งสมกันมาในการทำงานที่เกี่ยวข้องกับบ้านจากรุ่นต่อรุ่นจะไม่เลือนหาย
.
เด็กจะซึมซับชีวิตความเป็นอยู่ที่มีความละเอียดรอบคอบ และประณีตนี้อย่างเคยชิน  เขาย่อมปรารถนาจะมีชีวิตแบบนี้เมื่อโตขึ้น  และหากเราทำงานบ้านทุกอย่าง “ด้วยใจรัก” (love) มันก็จะไม่ใช่  “งาน”  แต่จะเป็นชีวิตที่มีศิลปะ (Art of life)  และเมื่อเกิดขึ้นแล้ว ในตัวเราก็จะสามารถเปลี่ยนแปลงด้านในของเราให้ดีขึ้นได้  จากที่ว่า “ ดี “ (Good) จะยกระดับสู่ คุณธรรม  (Goodness)  และที่เรียกว่า “ความงาม” (Beauty)  ถ้าเรารู้สึกได้ถึงความงามในโลกแล้ว  ย่อมคืนกลับเป็นการให้ และนั่นคือการตระหนักรู้ บุญคุณของโลก (Gratitude)

“วัยฟันน้ำนม เด็กเล็ก วัย 0 – 7 ปี ” ต้องการความรัก  งานสวน  นำพาให้ สัมผัส สัมพันธ์ ใกล้ชิดธรรมชาติ “แม่ครู” พาเรียนรู้โลกใบใหญ่ผ่านงานศิลปะ นิทาน เพลง กลอน เรียนรู้ด้วยกายแห่งพลังชีวิต ที่ (รักษ์) ธรรมชาติ อันแสนยิ่งใหญ่

เรื่อง : ฝ่ายสื่อสารองค์กร สถาบันอาศรมศิลป์
ภาพ : โรงเรียนรุ่งอรุณ และสถาบันอาศรมศิลป์

Arrow